Bruine plekken in je gazon: zijn het engerlingen?

Bruine plekken in je gazon: zijn het engerlingen?

Elk voorjaar krijgen we dezelfde foto toegestuurd: een gazon met een paar gele plekken die in een week tijd bruin worden. De vraag erbij is bijna altijd hetzelfde. Zijn dit engerlingen, en wat moet ik nu doen? Dit artikel loopt de controle na die we zelf op de kwekerij ook doen.

Wat je precies ziet bij larvenschade

Larven eten de wortels weg, niet de sprieten. Dat verklaart bijna alle kenmerken waaraan je het herkent. Het gras verkleurt van boven, maar de oorzaak zit eronder, en daardoor gedraagt de schade zich anders dan bij droogte of ziekte.

  • De plekken hebben een grillige, onregelmatige rand. Ze lopen door de tuin heen en trekken zich niets aan van paden of borders.
  • Het gras laat los. Je pakt een pol vast en die komt omhoog als een stuk tapijt, met nauwelijks wortel eronder.
  • De plekken worden groter, ook als je water geeft. Dat is het duidelijkste verschil met droogteschade.
  • Er komen vogels op af die in het gras staan te hakken, of je vindt 's ochtends omgewoelde stukken van een egel, kraai of das.

Vooral dat losse gras is verraderlijk overtuigend. Bij droogte zit het gras nog stevig vast, ook al is het strogeel. Komt het bij de eerste trek los, dan is de wortelzone weg en zoek je naar iets dat die wortels heeft opgegeten.

De vier oorzaken die er hetzelfde uitzien

Voordat je iets bestelt is het de moeite waard om de andere verklaringen langs te lopen. Ze komen vaker voor dan mensen denken, en bij drie van de vier helpt een larvenbehandeling helemaal niet.

Oorzaak Waaraan je het herkent Wat helpt
Engerlingen of emelten Losliggend gras, grillige randen, larven in de bovenste laag, vogelschade Behandelen in het juiste seizoen
Droogte Gras zit nog vast, plekken op de zonnigste en hoogste delen, herstelt na regen Water en de maaihoogte omhoog
Hondenurine Kleine ronde plekken met een opvallend donkergroene rand eromheen Naspoelen en inzaaien
Schimmel Scherp afgetekende ringen of vlekken, soms wit pluis in de ochtenddauw Beluchten, minder stikstof, droger houden

Twijfel je tussen droogte en larven, dan is er een simpele proef. Geef de plek een week lang stevig water. Trekt hij bij, dan was het droogte. Wordt hij groter, dan zit er iets onder.

De schepcontrole in vijf minuten

Dit is de enige manier om het zeker te weten. Je hebt een schep nodig en verder niets. Doe het bij voorkeur aan de rand van een plek, waar het gras net begint te verkleuren, want daar zitten de larven op dat moment actief te vreten.

  1. Steek een vierkant van ongeveer 20 bij 20 centimeter uit, tot een centimeter of tien diep.
  2. Klap de zode om op een stuk karton of een emmerdeksel, zodat je de onderkant ziet.
  3. Haal de grond met je handen uit elkaar en let op wat er beweegt. Larven kruipen bij daglicht meteen weg.
  4. Tel wat je vindt en leg de zode daarna terug. Aandrukken en water geven, dan groeit hij gewoon weer aan.

Wit en opgekruld in een C-vorm, met een bruine kop en zes pootjes vlak achter die kop, dat zijn engerlingen. Grijsbruin, taai, langwerpig en zonder pootjes, dat zijn emelten. In dit artikel staan de verschillen naast elkaar, inclusief wat het betekent voor het moment van behandelen.

Hoeveel larven zijn te veel?

Een paar larven in je gazon is normaal. Elke tuin heeft ze en een gezonde grasmat merkt er niets van. Het gaat om de aantallen.

Vind je in dat vierkant van 20 bij 20 centimeter meer dan vier of vijf larven, dan reken je dat om naar ongeveer honderd per vierkante meter. Vanaf dat niveau kan de wortelgroei de schade niet meer bijhouden en zie je de plekken elke week groter worden. Steek voor de zekerheid twee of drie plekken in verschillende hoeken van de tuin uit, want de verdeling is bijna nooit gelijkmatig.

Belangrijk voor het resultaat

Behandelen werkt alleen als de bodem echt doorweekt is. Het mengsel verplaatst zich door het vocht tussen de gronddeeltjes en dringt in droge grond simpelweg niet door tot de zone waar de larven zitten. Beregen de dag ervoor stevig, behandel bij bewolkt weer of aan het eind van de dag, en houd het gazon daarna twee weken vochtig.

Wat je daarna doet

Heb je genoeg larven gevonden, dan zijn er twee dingen die het resultaat bepalen: het moment en de dosering. Het moment hangt af van de bodemtemperatuur en van welke larve je hebt gevonden. Voor engerlingen ligt de meest geschikte periode doorgaans vanaf het voorjaar, zodra de bodem opwarmt en de larven weer richting het wortelgebied komen, tot in het vroege najaar. Emelten zijn juist vooral in het najaar en het voorjaar actief. In dit artikel staat precies waar je het moment aan afleest.

De dosering reken je op oppervlak, niet op de ernst van de schade. Eén liter NovaFerm Viva behandelt ongeveer 500 vierkante meter. Meet je gazon dus even op, ook al is het een schatting, en behandel de hele oppervlakte in plaats van alleen de kale plekken. De larven zitten namelijk ook al in het gras dat er nu nog goed uitziet.

De volledige werkwijze, van doorweken tot nabehandeling, staat stap voor stap op de pagina met de gebruiksinstructies. En kom je er met je eigen tuin niet uit, stuur dan een foto van de plek en van de larven die je hebt gevonden via WhatsApp. Dat scheelt meestal een hoop giswerk.

Over Luco Hendrikx

Luco runt een boomkwekerij in Esbeek en kreeg daar zelf met engerlingen en emelten te maken. Alles wat hier staat over dosering, timing en water komt uit die eigen praktijk.

Weet je wat het is?

Dan kun je er wat aan doen

NovaFerm Viva is er in 1, 5 en 20 liter. Eén liter behandelt ongeveer 500 m². De levertijd in Nederland is twee tot vier werkdagen en vanaf €50 verzenden we gratis.